مطالبه مهریه در حال حاضر نیازمند مراجعه به اجرای ثبت است و زوجه نمیتواند مستقیماً به دادگاه مراجعه کند. در نحوه مطالبه مهریه از طریق دادگاه، زوجه باید به دفتر ازدواجی که عقد در آن جاری شده است مراجعه کرده و درخواست صدور اجراییه کند. پس از صدور اجراییه، پرونده اجرایی در اداره اجرای اسناد رسمی تشکیل میشود و زوجه باید با پیگیریهای لازم، مهریه خود را وصول کند.
این روش دارای مزایای قابل توجهی است. با آگاهی از رویههای قانونی و تجربه کافی، امکان توقیف اموال زوج در کمتر از ده روز وجود دارد. این امر میتواند به تسریع در حصول مهریه کمک کند.
با این حال، معایبی نیز وجود دارد. تنها اموال ثبتشده قابل شناسایی و توقیف هستند، بنابراین اگر زوج هیچ دارایی رسمی نداشته باشد، زوجه نمیتواند از حکم جلب استفاده کند و امکان قسطبندی مهریه نیز در اداره ثبت وجود ندارد. این محدودیتها میتواند روند وصول مهریه را دشوار کند. در نتیجه، آگاهی از حقوق و مراحل قانونی در این زمینه برای زوجهها بسیار اهمیت دارد.
مراحل مطالبه مهریه از طریق اداره ثبت
مراجعه به اداره ثبت
برای مطالبه مهریه، زوجه باید ابتدا به اداره ثبت مراجعه کند. در صورتی که زوج هیچ اموالی نداشته باشد، زوجه نمیتواند از اداره ثبت برای وصول مهریه اقدام کند. در این حالت، زوجه باید از اداره ثبت درخواست مختومه شدن پرونده را بدهد. پس از مختومه شدن، گواهی مربوطه صادر میشود که این گواهی به زوجه اجازه میدهد تا به دادگاه مراجعه کند و پرونده جدیدی را برای مطالبه مهریه تشکیل دهد.
ارائه دادخواست به دادگاه
برای طرح دعوای مهریه در دادگاه، زوجه باید گواهی مختومه شدن پرونده را به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ارائه دهد. سپس میتواند دادخواست مطالبه مهریه را تقدیم کند. یکی از چالشهای اصلی در این مرحله هزینه دادرسی است که معمولاً بهعنوان یک مانع بزرگ برای زوجهها مطرح میشود. این هزینه بهدلیل اینکه دعوای مطالبه مهریه در زمره دعاوی مالی قرار میگیرد، معمولاً بالا است و ممکن است برای زوجه قابل پرداخت نباشد.
دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی
ضرورت طرح دعوای اعسار
اگر زوجه نتواند هزینه دادرسی را پرداخت کند، باید دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را نیز مطرح کند. برای این کار، زوجه باید استشهادیهای مبنی بر شهادت دو مرد یا معادل آن را به همراه فهرست اموال خود به دادگاه ارائه دهد. این اقدام به زوجه کمک میکند تا از پرداخت هزینههای دادرسی معاف شود و بتواند به طرح دعوای اصلی بپردازد.
رسیدگی به دعوای اعسار
دادگاه ابتدا به دعوای اعسار زوجه رسیدگی میکند. اگر زوجه معسر تشخیص داده شود، اعسار او پذیرفته و به دعوای مطالبه مهریه رسیدگی خواهد شد. در صورتی که اعسار زوجه ثابت نگردد، تنها در صورت پرداخت هزینه دادرسی، زوجه میتواند به ادامه رسیدگی به مهریه بپردازد. بنابراین، مشاوره با وکیل مجرب در این زمینه بسیار مؤثر است و میتواند زوجه را در روند قانونی یاری کند.
صدور حکم و مراحل پس از آن
صدور حکم الزام به پرداخت مهریه
پس از رسیدگی به دعوای مهریه، در صورت اثبات حق زوجه، دادگاه حکم الزام زوج به پرداخت مهریه را صادر میکند. این حکم قابل تجدیدنظرخواهی است و زوجه باید به مهلت بیست روزه برای ارائه درخواست تجدیدنظر توجه داشته باشد. در این مرحله، زوجه باید از مشاوره حقوقی مناسب بهرهبرداری کند تا از حقوق خود بهخوبی دفاع کند.
درخواست صدور اجراییه
پس از قطعی شدن حکم، زوجه باید درخواست صدور اجراییه را به دادگاه ارائه دهد. این مرحله مهمی است که به زوجه اجازه میدهد تا پرونده را به واحد اجرایی احکام دادگاه خانواده ارسال کند. در این مرحله، استعلامات لازم برای بررسی اموال زوج مجدداً انجام میشود و اگر زوج هیچ اموالی نداشته باشد، میتوان به مراحل بعدی پرونده پرداخت.
بررسی وضعیت اموال زوج
استعلامات سهگانه
در مراحل اجرای احکام، استعلامات سهگانه برای بررسی وضعیت اموال زوج انجام میشود. این استعلامات میتواند به شناسایی اموال ثبتشده و قابلیت توقیف آنها کمک کند. اگر زوج هیچ اموالی نداشته باشد و ظرف مهلت سی روز از تاریخ صدور اجراییه، درخواست اعسار نکند، حکم جلب او صادر خواهد شد.
تأثیر درخواست اعسار بر حکم جلب
اگر زوج دادخواست اعسار از پرداخت مهریه مطرح کرده باشد، تا زمانی که پرونده اعسار تعیین تکلیف نشود، حکم جلب صادر نخواهد شد. این وضعیت به زوجه این فرصت را میدهد که از پیگیریهای قانونی جلوگیری کند و تا زمان رسیدگی به وضعیت مالی زوج صبر کند. در این شرایط، زوجه باید به دقت وضعیت مالی زوج را بررسی کند و منتظر تصمیم دادگاه باشد.
مشاوره حقوقی در این مرحله میتواند تأثیر بسزایی در تصمیمگیریهای زوجه داشته باشد. وکیل متخصص میتواند زوجه را در فهم روند قانونی و حقوق خود یاری کند و به او کمک کند تا بهترین تصمیمات را در راستای دستیابی به حقوقش اتخاذ کند. همچنین، وکیل میتواند در تهیه مستندات و دفاعیات لازم در دادگاه به زوجه کمک کند تا روند قانونی بهنحو احسن انجام شود. در نهایت، آگاهی و مشاوره مناسب میتواند به زوجه در این مسیر حمایت کند.
تعیین نحوه پرداخت مهریه
پیشپرداخت و اقساط
در پروندههای اعسار، معمولاً بخشی از مهریه بهعنوان پیشپرداخت و بقیه آن بهصورت اقساط تعیین میشود. این تصمیم به نظر دادگاه و وضعیت مالی زوج بستگی دارد. بهعبارت دیگر، دادگاه با بررسی شرایط مالی زوج، میزان پیشپرداخت و اقساط را مشخص میکند تا زوجه بتواند بهتدریج حقوق خود را وصول کند.
نحوه تعیین پیشپرداخت و اقساط میتواند تأثیر زیادی بر روند وصول مهریه داشته باشد. در صورتی که پیشپرداخت معقول و قابلدستیابی باشد، زوجه میتواند سریعتر به حقوق خود دست یابد. از سوی دیگر، اگر اقساط بهگونهای تعیین شوند که برای زوج غیرممکن باشد، ممکن است زوجه در وصول مهریه دچار مشکل شود.
بنابراین، زوجه باید با دقت و آگاهی در این مراحل عمل کند و در صورت نیاز، از مشاوره وکیل حقوقی بهرهبرداری کند تا از حقوق خود بهخوبی دفاع نماید.
عواقب عدم پرداخت اقساط
اگر زوج پیشپرداخت تعیینشده توسط دادگاه یا هر یک از اقساط مهریه را به موقع پرداخت نکند، دستور جلب او صادر میشود. این اقدام به زوجه این فرصت را میدهد که از طریق قانونی به حقوق خود دست یابد و از عواقب عدم پرداخت مهریه توسط زوج مطلع شود. در چنین شرایطی، زوجه باید بهدقت پیگیر مراحل قانونی باشد و از مشاورههای حقوقی بهرهبرداری کند.
توجه به جزئیات و مشاوره با وکیل متخصص میتواند به زوجه کمک کند تا در روند قانونی بهتر عمل کند و از حقوق خود دفاع نماید. وکیل میتواند در تهیه مستندات و پیگیریهای لازم در دادگاه کمک کند و زوجه را در مواجهه با چالشها یاری نماید. بهاینترتیب، زوجه میتواند از حقوق خود در برابر عدم پرداخت مهریه بهخوبی دفاع کند.
مطالعه بیشتر:قانون جدید مهریه چند سکه است
